Τις μέρες αυτές, η κυπριακή κοινωνία συγκλονίζεται από την εμπόλεμη κατάσταση που επικρατεί στη Μέση Ανατολή, καθώς και από περιστατικά που αφήνουν πίσω τους πόνο, ανησυχία και έντονο προβληματισμό.
Οι εικόνες και οι πληροφορίες που μεταδίδονται καθημερινά δεν επηρεάζουν μόνο τους ενήλικες, αλλά και τα παιδιά.
Τα παιδιά, ακόμη κι αν δεν βιώνουν άμεσα την κρίση, μπορεί να αισθανθούν φόβο, ανασφάλεια ή σύγχυση. Για τον λόγο αυτό, είναι πολύ σημαντικό οι γονείς και εκπαιδευτικοί να γνωρίζουν βασικές αρχές για το πώς να διαχειριστούν και να στηρίξουν τα παιδιά ώστε αυτά να αισθάνονται ασφαλή, παρέχοντας τους την ευκαιρία να εκφράζουν τυχόν δυσάρεστα συναισθήματα ή ανησυχίες.
Επιβεβαιώστε τα ότι είναι ασφαλή:
Είναι σημαντικό να διαβεβαιώσετε τα παιδιά ότι οι ενήλικες γύρω τους προβαίνουν σε κάθε ενέργεια ώστε τα ίδια να παραμείνουν ασφαλή στο σπίτι ή/και στο σχολείο. Ταυτόχρονα, σεβαστείτε και επικυρώστε κάθε συναίσθημα που μπορεί να έχουν και υποστηρίξτε τα να το εκφράσουν με έναν εποικοδομητικό τρόπο. Ωστόσο, μην προσπαθήσετε να εγγυηθείτε ότι δεν θα συμβεί ποτέ κάτι κακό και μην προβείτε σε υποσχέσεις που απέχουν από την πραγματικότητα.
Να είστε ανοιχτοί στη συζήτηση:
Δείξτε την πρόθεσή σας να συζητήσετε σχετικά με τη κατάσταση και περιμένετε με υπομονή την ώρα που το παιδί θα αισθανθεί άνετα για να μιλήσει. Μερικές φορές τα παιδιά δεν ζητούν συζήτηση άμεσα, αλλά προσπαθούν να περάσουν περισσότερο ποιοτικό χρόνο μαζί σας. Μπορείτε να περιοριστείτε σε πληροφορίες που να ανταποκρίνονται στις ερωτήσεις του παιδιού, χωρίς λεπτομέρειες που ενδεχομένως να προκαλούσαν περαιτέρω συναισθηματική επιβάρυνση. Είναι σημαντικό να ενθαρρύνονται πρόσθετοι τρόποι έκφρασης, όπως για παράδειγμα γράφοντας ή ζωγραφίζοντας.
Παρακολουθήστε τη συναισθηματική κατάσταση των παιδιών:
Οι μεταβολές στη συμπεριφορά και την όρεξη, οι δυσκολίες στον ύπνο, η αποφυγή της προσέλευσης στο σχολείο μπορεί να είναι ενδεικτικά στοιχεία ότι το παιδί έχει αυξημένο επίπεδο άγχους ή δυσανασχέτησης. Αυτό είναι αναμενόμενο και θα αρχίσει να μειώνεται με τον καθησυχασμό, τη φροντίδα και την συναισθηματική υποστήριξη. Σε περίπτωση που η κατάσταση αυτή εξακολουθήσει ή το παιδί φαίνεται να είναι ιδιαίτερα ευάλωτο, αναζητήστε την υποστήριξη επαγγελματία ψυχικής υγείας.
Διατηρήστε μια φυσιολογική ρουτίνα:
Διατηρήστε ένα τακτικό πρόγραμμα για να διασφαλίσετε τη σωματική και ψυχική υγεία. Ενθαρρύνετε τα παιδιά να ακολουθούν το σχολικό και το εξωσχολικό τους πρόγραμμα, αλλά μην τα πιέζετε να το κάνουν αν φαίνονται να είναι συναισθηματικά υπερφορτωμένα.
Εφαρμόστε δραστηριότητες που προσφέρουν ανακούφιση:
Εάν το παιδί βιώνει δυσκολία να ακολουθήσει το σύνηθες πρόγραμμα του, λόγω αρνητικών σκέψεων που αφορούν την εμπόλεμη κατάσταση, η ένταξη μιας κοινής σας δραστηριότητας που του προσφέρει θετικά συναισθήματα θα ήταν δεόντως βοηθητική και ανακουφιστική.
Περιορίστε την έκθεση στα μέσα μαζικής ενημέρωσης:
Περιορίστε τη θέαση ειδήσεων με έντονους τίτλους που ενδέχεται να προκαλέσουν συναισθήματα φόβου και σύγχυσης. Ενθαρρύνετε τα παιδιά να ασχολούνται με καθημερινές δραστηριότητες αντί της συνεχόμενης πρόσβασης τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Επίσης, να είστε προσεκτικοί κατά τις συζητήσεις μεταξύ ενηλίκων μπροστά στα παιδιά ώστε να αποφεύγεται η διοχέτευση ακατάλληλων πληροφοριών ή συναισθηματικά φορτισμένων σχολίων που μπορεί να προκαλέσουν πανικό.
Διατηρείτε τις επεξηγήσεις αναπτυξιακά κατάλληλες:
Όταν μιλάτε με εφήβους, μπορείτε να μοιραστείτε περισσότερες λεπτομέρειες και να εξηγήσετε τα μέσα που μπορούν να χρησιμοποιήσουν για υποστήριξη. Προς τα μικρότερα παιδιά, να είστε πιο συγκεκριμένοι και σύντομοι. Σε κάθε περίπτωση, να είστε έτοιμοι να απαντήσετε σε ερωτήσεις και να επαναλάβετε τα ίδια πράγματα πολλές φορές για καλύτερη κατανόηση και καθησυχασμό.
Διατηρείστε τη συνεργασία μεταξύ σχολείου-οικογένειας:
Τα σχολεία θα πρέπει να δημιουργήσουν μια ομάδα παρέμβασης για την αντιμετώπιση κρίσεων ώστε να υποστηρίξουν τους μαθητές και τις οικογένειές τους, καθώς και το προσωπικό του σχολείου αναλόγως της κατάστασης. Να ενημερώνεστε από το σχολείο για ακριβείς εξελίξεις, όταν είναι διαθέσιμες.
Οι παρούσες εισηγήσεις παρέχονται από την επαγγελματική ομάδα του “Hope For Children” CRC Policy Centre, η οποία παραμένει στη διάθεσή σας για περαιτέρω πληροφορίες, καθοδήγηση ή ψυχοκοινωνική στήριξη, 24 ώρες το 24ωρο. Μπορείτε να επικοινωνήσετε δωρεάν μαζί μας καλώντας τη Γραμμή Βοήθειας 1466 ή μέσω της διαδικτυακής μας πλατφόρμας στο www.uncrcpc.org.cy
Βιβλιογραφία: Χρησιμοποιήθηκαν πηγές από το National Association of School Psychologists (NASP).